بیش از ۴۰ درصد کودکان ابتدایی مهارت خواندن ندارند
- گزارشی که نمرات سال گذشته دانشآموزان را با سالهای قبل از آن مقایسه کرده بود نشان داد تمام استانها با افت تحصیلی بسیار شدیدی مواجهاند. این روند حالا در جدیدترین بررسی به این داده رسیده است که از هر پنج دانشآموز دو نفر چیزی نمیآموزند.
- بر اساس آمار مرکز پژوهشهای مجلس، ۴۲درصد کودکان در پایان مقطع ابتدایی، با احتساب بازماندگان از تحصیل، مهارت خواندن ندارند.
- بر اساس آزمون تیمز؛ ایران از ۵۸ کشور در ریاضی پایه چهارم در رتبه ۵۳ قرار دارد
این ها مطالبی و خبرهایی است که هر از چند گاهی روی سایت ها و خبرگزاری ها قرار می گیرد. مورد بحث و گفتگو قرار می گیرد و مثل بسیاری از مسایل دیگر تا آزمونی دوباره یا گزارشی مجدد به دست فراموشی سپرده می شود.
باید گفت وقتی اهمیت سرمایه انسانی در کشور نادیده گرفته می شود، سهم بودجه آموزش و پرورش از بودجه عمومی دولت به پایین ترین حد خود می رسد، مدارس خود تقویت کنندده احساس نابرابری و تبعیض می شوند، تعداد دانش آموزان در مدارس دولتی گاه به 40 نفردر کلاس می رسد و به هر بهانه ای در اولین اقدام مدارس تعطیل می شوند، این نتایج دور از انتظار نیست.
با این همه در این نوشتار مهمترین چالش هایی که نظام آموزشی ایران با آن مواجه است مورد بررسی قرار می گیرد:
فقر آموزشی و فقر درآمدی
رابطه مستقیمی بین فقر آموزشی و فقر درآمدی خانوارها وجود دارد و تحریمهای اقتصادی نیز نقش زیادی در این مساله بازی کردهاند. برای مثال میانگین وزنی هزینه آموزش نسبت به کل هزینههای خانوار در سال ۱۳۹۷ معادل ۴.۷۲درصد بود. بااینحال پس از این سال با افزایش تورم خانوارها مجبور شدند که برای اقلامی مانند خوراکی بیشتر هزینه کنند و از هزینه آموزش فرزندان خود بکاهند؛ بهطوریکه میانگین هزینه آموزش نسبت به کل هزینه خانوارها در سال ۱۴۰۲، یکدرصد بوده که در استانهای محرومی مانند ایلام و کردستان به کمتر از یکدرصد نیز میرسد.
در چنین شرایطی تنها دهکهای بالای درآمدی هستند که توانایی پرداخت هزینههای آموزشی را دارند و این مساله منجر به افزایش شکاف طبقاتی شده و امکان تحرک بیننسلی را از بین میبرد.
کمبود معلم نسبت به تعداد دانش آموز
میتوان گفت که معلمان کلیدیترین عنصر آموزش هستند، اما در سالهای اخیر همواره مساله کمبود معلمان مطرح بوده است. بررسی شاخص نسبت دانشآموز به معلم نشاندهنده این است که به ازای هر معلم چه تعداد دانشآموز حاضر است. در سال تحصیلی 1401-1400 نسبت دانشآموزان به معلم در مقطع ابتدایی 43.3 بوده است. این در حالی است که میانگین جهانی در سال 2018 برای مقطع ابتدایی 23 دانشآموز بوده است.
سیاست های نادرست در حمایت از دانش آموزان مناطق محروم
یک مثال ملموس در سیاستگذاری نادرست را می توان تعطیلات ناترازی در سال تحصیلی که در حال اتمام است عنوان کرد. دانش آموزان در روزهایی که با توجه به تاریخ تقویمی در سال تحصیلی جزو مهمترین و فعال ترین روزهای آموزش و یادگیری بود به مدرسه نرفتند.
در همان روزها بحث استفاده مجدد از فضای مجازی و از طریق سامانه شاد مطرح شد . این در حالی بود که با رفتن برق، اینترنت بسیاری از مناطق قطع می شد و شبکه شاد نتوانست پشتیبانی قوی برای آموزش مجازی باشد.
بسیاری از معلمان و دانش آموزان معتقد بودند شاد در زمانی نیاز را به آن دارند با اختلال مواجه می شود.
یکی از کارشناسان در این مورد می گوید: تعطیلی های مکرر مدارس به عدالت آموزشی آسیب می زند. خانواده های کم درآمد قادر نیستند برای جبران تعطیلات، معلم خصوصی استخدام کنند، درحالی که خانواده های مرفه می توانند این هزینه را تقبل کنند. این نابرابری باعث شده است که دانش آموزان مناطق محروم بیش ازپیش از تحصیل باکیفیت محروم شوند.
تأثیر مدارس خاص بر نظام آموزشی
رشد مدارس خاص نظیر سمپاد، شاهد و نمونه دولتی باعث شده معلمان توانمندتر به این مدارس بروند. در مدارس خاص، امکانات بهتری در اختیار دانشآموزان قرار میگیرد، درحالیکه ۸۰ درصد دانشآموزان کشور در مدارس دولتی عادی تحصیل میکنند.
از آنجا که بودجه آموزش و پرورش محدود است و بیشتر صرف حقوق معلمان می شود. سرانه آموزشی در مدارس دولتی به شدت کاهش یافته و کفاف کیفیت مطلوب آموزشی را نمی کند. با توجه به این که با این امکانات و سرانه، 12 میلیون دانش آموز هم روانه مدارس دولتی می شوند به ناچار خانواده هایی که وضعیت مالی بهتری دارند تلاش می کنند با هزینه و درآمد خود برای فرزندانشان امکانات به وجود آورند که مسلم در اولین مرحله مدارس به دو دسته برخوردار و کم برخوردار تقسیم می شوند و در یک مقایسه گذرا می توان نتایج و تبعات چنین دسته بندی را دریافت.
.JPG)
نوشتن نظر:
ارسال پاسخ