آخرین اخبار

سینه سوخته ی کویر

در دشت‌های باز منطقه ترشیز، حضور باقرقره شکم سیاه که در گویش ترشیز به آن "سیه سینه" می گوییم نشانه‌ای مهم از سلامت محیط طبیعی منطقه است؛ باقرقرهٔ شکم‌سیاه یا کوکر شکم سیاه یا سیه سینه، پرنده بومی دشت‌های خشک و نیمه‌خشک ایران است، کوکرها با شرایط سخت اقلیمی کویر سازگار شده...
کد مطلب : 512
چهارشنبه, 10 دی 1404
92 بازدید
نویسنده : سعید شفیعیان

در دشت‌های باز منطقه ترشیز، حضور باقرقره شکم سیاه که در گویش ترشیز به آن "سیه سینه" می گوییم نشانه‌ای مهم از سلامت محیط طبیعی منطقه است؛ باقرقرهٔ شکم‌سیاه یا کوکر شکم سیاه یا سیه سینه، پرنده بومی دشت‌های خشک و نیمه‌خشک ایران است، کوکرها با شرایط سخت اقلیمی کویر سازگار شده و بخشی از هویت طبیعی این سرزمین را شکل داده است.

صدای دلنشین عبور باقرقره ها از آسمان با پروازهای سریع و بال‌های کشیده، اغلب در دشت‌های باز، زمین‌های بایر و حاشیه مراتع  منظره فرحبخش و شادی آوری است.

رنگ‌آمیزی هماهنگ بدن این پرنده با خاک و شن‌های منطقه، به آن امکان می‌دهد در برابر شکارچیان طبیعی پنهان بماند ولی پرواز دسته جمعی جمعیت آنها را در برابر ساچمه های اسلحه شکارچیان به مخاطره انداخته است.

باقرقرهٔ شکم‌سیاه با نام علمی Pterocles orientalis پرنده‌ای با جثه متوسط، بال‌های بلند و نوک‌تیز و پروازی سریع است. نرها رنگ‌آمیزی پررنگ‌تر و تضاد رنگی بیشتری دارند تا با زیبایی حاصل شده  دل ماده های بیشتری را بدست آورد، در حالی‌که ماده‌ها کمرنگ‌تر و استتاری‌تر هستند، شاید به این دلیل که بقای او در بقای نسل و تداوم جمعیت وظیفه حیاتی تری را بر عهده دارد.

این پرنده دانه‌خوار، از بذر گیاهان بومی دشت‌ها تغذیه می‌کند و از این طریق نقشی پنهان اما مؤثر در حفظ چرخه طبیعی پوشش گیاهی ایفا می‌کند. حضور باقرقره شکم‌سیاه نشان این است که هنوز بخش‌هایی از دشت‌ها با وجود خشکسالی‌های پیاپی و تغییر کاربری‌ها، توان زیستی خود را حفظ کرده‌اند.

 

از ویژگی‌های شگفت‌انگیز  این خانواده، سازگاری آنها به منابع آب محدود منطقه است. باقرقره‌ها گاه مسافت‌های طولانی را از دشت‌ها تا آبگیرهای فصلی یا چشمه‌های اطراف برای آب طی می‌کنند و می‌توانند به کمک پرهای روی سینه آب را برای جوجه‌ها به لانه منتقل کنند؛ جوجه ها از پر مرطوب باقرقره آب را _چونان که پستانداران شیر از سینه مادر_ می نوشند و سیراب می شوند. منظره‌ای که اگر در لحظه شلیک به یاد شکارچی بیفتد، شاید وجدان خفته اش را بیدار کند.

علاوه بر شکار،  تخریب زیستگاه‌های باقرقرهٔ شکم‌سیاه جمعیت این گونه را با تهدیدهایی جدی روبه‌رو کرده است؛ کاهش بارندگی، افت سطح آب‌های زیرزمینی، توسعه بی‌رویه کشاورزی در حاشیه دشت‌ها، سموم و کودهای شیمیایی، همگی آرام‌آرام زیست این پرنده را دشوارتر کرده‌اند.