رفتگر طبیعت، ناجی مظلوم

شاید نیاز به بیان مشخصات ظاهری کفتار نباشد. این پستاندار 20 تا 60 کیلویی با طول حدود 5/1 متر و ارتفاع یک متر، از دید عموم حیوانی کریه‌المنظر و زشت است. اطراف پوزه، چشم و زیرگردنش سیاه است. روی بدن کفتارهای موجود در ایران و منطقه ترشیز نوارهای راه راه مشکی رنگ دارد و از این رو به آنها کفتار راه راه گفته می شود. ردپای آن با اثر چهارانگشتی و اندازه متفاوت دست ها و پاها قابل تشخیص است. آنها بر خلاف اقوام آفریقایی خود یعنی کفتارهای خالدار، اغلب انفرادی دیده می شوند و با نزدیک شدن غروب آفتاب فعالیتشان را آغاز می کنند.

کفتار راه راه را بارها در دامنه های ارتفاعات ترشیز دیده ام و با آن روبرو شده ام و تنها عکس العمل آن جز دوری از مقابله با انسان و فراری آرام نبوده است. و بر خلاف کفتار خالدار آفریقایی، در خصوص حمله کفتار راه راه به انسان گزارش مستندی وجود ندارد.

اگر در راس هرم غذایی یک جایگاه را تصور کنیم، کفتارها استحقاق آن را دارند تا بر بلندای این هرم بایستند زیرا آنها حتی از لاشه در حال پوسیدن گوشتخوارانی چون پلنگ ها که خود نماد راس هرم غذایی در طبیعت هستند هم نمی گذرند. گفته می شود اسید معده کفتارها از باطری خودروها هم قوی‌تر است و این باعث می شود با این معده و نیز به مدد فک و آرواره های بسیار قوی شان، از باقی مانده حیوانات شکار شده توسط دیگر شکارچیان طبیعی، از امحا و احشاء آنها گرفته تا استخوان آنها نیز در تغذیه‌شان استفاده کنند. نقشی بی‌بدیل در طبیعت که به کنترل بیماری ها و شیوع آنها کمک زیادی می‌کند.

کفتار اما با وجود خدماتی که برای طبیعت و زیست‌بوم انجام می دهد، مظلوم هستند. این حیوان قربانی برداشت متفاوت ما از زیبایی است. افسانه‌ها و عقاید خرافی هم بلای جانش شده است. از آدم خواری، کودک دزدی، خون آشامی گرفته و باورهای غلط و خرافی که رمالان برای رسیدن به سود اقتصادی آنها را رواج داده‌اند .

افزایش معلومات ما از طبیعت و نقش هایی که هر جزء آن در پایداری این شبکه پیچیده بر عهده دارند، به افزایش حفاظت از آنها کمک می‌کند. به این منظور یادداشت این شماره اختصاص پیدا کرد به زشت مظلومی که ناجی طبیعت و قربانی جهل ما از خدماتی است که او برای ما در این شبکه دقیق بر عهده دارد.