گذشت آنچه گذشت
سال پر التهابي به سر آمد. طلوع و غروبها طي شدند تا تجربهها و عبرتها به دست آيند. اگر چشمي بينا و گوشي شنوا باشد، ميتواند نكتهها از بطن سال كهنه دريافت كند و با كسب ارزيابي دقيق، گام در نخستين ماه از سال نو بگذارد. ميتوان از سراسر ايام سال رفته، درسهايي جواهرنشان برگرفت و در هر كدام از برهههاي حساس آن، به عنوان نقشه راه نگريست. بدين قسم كه با تامل به هر كدام از وقايع اتفاقيه، در مديريت آينده كشور چراغ راه روشن كرد.
در این نوشتار به تعدادی از چالش ها و بحران های سال 1403 اشاره می شود. امید در سال 1404 این مشکلات کم رنگ شوند
الف: رشد اقتصادی در سالی که گذشت و سال آینده
با توجه به بررسی های کارشناسان عملکرد اقتصاد کشور در فصل سوم سالجاری مطلوب نبوده است. این امر نشان میدهد که سیاستگذاریهای اقتصادی و مدیریت اقتصاد کشور در سالجاری نتوانسته است عملکرد مورد انتظار را نتیجه بدهد و کاستیها در این حوزه، در کاهش نرخ رشد اقتصادی در فصل سوم نمایان شده است. تداوم این وضعیت و تصمیمگیریهای غیرواقعبینانه در اقتصاد در کنار احتمال بالای عملی کردن سیاستهای فشار حداکثری علیه اقتصاد کشور در دوره ترامپ، انتظار مثبتی از وضعیت رشد اقتصادی در سال آینده را مخابره نمیکند.
بر این اساس، برآورد میشود اقتصاد کشور در سال آینده با چالشهای جدی مواجه شده و در صورت تداوم وضعیت فعلی در داخل کشور به لحاظ سیاستگذاری و مدیریت اقتصادی و همچنین تشدید فشارهای اقتصادی بهویژه تشدید محدودیتها در صادرات نفت و مشتقات بر پایه نفت، رشد اقتصادی در سال آینده کاهش یافته و حتی منفی نیز شود.
تورم و کاهش قدرت خرید
بررسیها نشان میدهد که نرخ تورم در بسیاری از کالاهای اساسی و خدمات در سال جاری رشد چشمگیری داشته است. در حالی که قیمت اقلام ضروری مانند مواد غذایی، اجارهبها، حملونقل و خدمات درمانی افزایش یافته، رشد دستمزد کارگران به هیچ عنوان همگام با این تغییرات نبوده است.
بر اساس آمارهای رسمی، هزینه سبد معیشت خانوار کارگری نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته، اما دستمزدها همچنان از این میزان عقبتر هستند. این موضوع باعث شده است که بسیاری از خانوارهای کارگری برای تأمین هزینههای روزمره خود مجبور به کاهش مصرف یا حذف برخی از نیازهای ضروری شوند.
کاهش قدرت خرید مردم تا جایی پیش رفته که چند روز گذشته قالیباف,رئیس مجلس شورای اسلامی در نشست مشترک سران و معاونان قوای سه گانه بیان کرده است: آمارها میگوید تورم و نقدینگی کاهش پیدا کرده اما مردم سر سفره چنین حسی را ندارند.
بحران محیط زیستی
چالشهای فزاینده محیط زیستی ایران اخیراً به نقطه بحران رسیده است، بهویژه فرسایش خاک(آبی و بادی)، خشکسالی، گرد و غبار، فرونشست زمین، بحران آب، مدیریت پسماند و آلودگی هوا،تغییر اقلیم، ناپایداری محیط زیست، تخریب جنگلها و تنش و توسعه صنعتی در حریم تالابها از جمله چالشهای زیست محیطی هستند.
ناترازی انرژی و زخم بر پیکر اقتصاد و آموزش
تعطیلی ناخواسته به هر دلیلی که رخ دهد، بر اقتصاد کشور تاثیرگذار است. الزام کارخانهها به توقف فعالیت، آثار قابلتوجهی بر تولید دارد و کارخانهها را دچار ضرر مالی میکند به طوری که کاهش تولید، افزایش هزینههای ثابت و تأخیر در تحویل سفارشات از جمله پیامدهای اصلی تعطیلی آلودگی هواست و این مشکلات میتواند باعث کاهش درآمد، کاهش صادرات و حتی از دست دادن سهم بازار شود.در چنین شرایطی، کارخانجات برای جبران ضررهای مالی ممکن است مجبور به تعدیل نیرو شوند.
رئیـس انجمـن بهـره وری ایـران گفـت: برخـی واحدهـای تولیـدی در کشـور بیـن ۳۰ تـا ۴۰ درصـد تولیـد سالانه خـود را بـه دلیـل کمبـود گاز در زمسـتان و کمبـود بـرق در تابسـتان از دسـت می دهنـد.
یکی دیگر از حوزه هایی که در تعطیلات ناترازی انرژی آسیب دید آموزش بود. تعطیلات مکرر، نه تنها باعث کاهش زمان آموزش رسمی دانشآموزان میشود، بلکه نگرانیهایی را در مورد کیفیت آموزش و افت تحصیلی آنها نیز به وجود آورده است.
یک کارشناس آموزشی در مورد آموزش غیرحضوری اذعان می دارد: «آموزش غیرحضوری نتواسته است جایگزین مناسبی برای کلاسهای حضوری باشد و به وضوح بر کیفیت یادگیری دانشآموزان تأثیر منفی گذاشته است. از سویی دیگر، معلمان نیز به دلیل محدودیتهای این روش، در انتقال مفاهیم و ارزیابیهای دقیق عملکرد دانشآموزان دچار مشکلات زیادی هستند.»
رشد جمعیت منفی
دبیر ستاد ملی جمعیت با اینکه فرصت جبران جمعیت، کوتاه است، گفته است که اگر با همین روند پیش رویم، در سال ۱۴۳۰ به رشد منفی میرسیم، یعنی ۲۵ سال آینده مسنترین کشور منطقه خواهیم بود. مرضیه وحیددستجردی در این باره گفت: «زمانی نرخ باروری کلی در سال 1351 در ایران، حدود 8/6 بود که در سال 98 به 65/1 رسید. نرخ رشد جمعیت در سال 1370 بالغ بر 6/3بوده و امروز7/0 درصد است، اگر با همین روند پیش رویم، در سال 1430 به رشد منفی میرسیم؛ یعنی 25 سال آینده مسنترین کشور منطقه خواهیم بود. در ششماه ابتدایی امسال، ششدرصد نسبت به شش ماه ابتدایی سال گذشته کاهش موالید داشتهایم. این معضلات دغدغههای همه سیاستگذاران و در رأس آنها مقام معظم رهبری است.»
.JPG)
نوشتن نظر:
ارسال پاسخ