امسال برق چاه موتورها بیش از 6 ساعت در هر روز قطع می شود

بی تردید انجام اموری که نیاز به برنامه ریزی چندین ساله داشته در یک بازه ی زمانی کوتاه مدت امکان پذیر نیست. امروز مشکلات ما دارای ابعاد چندوجهی شده و بدون در نظر گرفتن همه ابعاد، تحقق حل یک مشکل، از مشکلات یک موجود بی قواره می سازد که حل مشکلات به مشکل دیگری تبدیل می شود. یک مثال از رشد تک...

یک مثال از رشد تک بعدی و خسارت ناشی از آن موضوع را بهتر برایمان روشن می کند. در دوران ریاست جمهوری دکتر احمدی نژاد با توجه به کمبود اب کشاورزی قرار شد که چاه های بدون مجوز تعیین تکلیف شوند و به آنها مجوز داده شود با تصویب همین یک قانون 400 هزار چاه جدید وارد مدار بهره گیری از آب های زیرزمینی ایران، که خود سرمایه ای ارزشمند برای مردم است، شد و وضعیت کشاورزی نه تنها بهتر نشد که رو به افول گذاشت.

منظور از مشکل چند بعدی چیست؟

در حال حاضر کمبود برق داریم، به علت کمبود برق چاه موتورها خاموش می شوند، از طرفی کمبود آب هم داریم و چاه موتورها دچار افت دبی - مقدار آبی که در هر ثانیه از دهانه چاه خارج می شود- شده اند. از طرف دیگر کشاورزان به علت کمبود آب با خسارت و آسیب در محصولات کشاورزی مواجه می شوند، مسئله بعدی کشت غرقابی و عدم توجه به شیوه های نوین و یا جایگزین در کشاورزی است. مسئله دیگر افت تولید مواد غذایی در کشور و یا منطقه است، مشکل دیگر عدم توجه از استفاده از طرح های آبخیزداری برای جمع آوری آب های ناشی از باران های فصلی و هدر رفتن آب های موجود است، مشکل دیگر عدم پیش بینی و آینده نگری کشاورزان منطقه در به کارگیری طرح های جدید با توجه به در آمد کم شان است و از همه مهمتر خالی شدن سفره های زیرزمینی از آب است.

به مشکلات فوق باید میزان بالای هدررفت آب در خطوط انتقال و توزیع، فقدان نظارت بر مصرف صنایع بزرگ و سهم سیاست‌گذاری‌های نادرست در حوزه کشاورزی ، کاهش ۴۰ درصدی بارندگی‌‌ها نسبت به سال گذشته را اضافه کرد.

وضعیت بحرانی آب

گزارش‌هایی که وزارت نیرو و سازمان هواشناسی درباره میزان بارندگی و ذخایر آب منتشر کرده‌اند، به‌وضوح نشان می‌دهند که وضعیت آب خوب نیست. این گزارش‌ها علمی و شفاف هستند. در حال حاضر، منابع آبی در دسترس به‌دلیل تغییرات اقلیمی و افزایش مصرف در بخش‌های مختلف، از جمله صنعت و آب شرب و همچنین کمبود سرمایه‌گذاری در منابع جدید برای تأمین آب سالم و بهداشتی، دچار بحران شده‌اند. در واقع، دارایی‌های آبی ما شامل بارش‌ها، ذخایر سطحی و سفره‌های زیرزمینی، با چالش‌های جدی روبه‌رو شده‌اند و در طرف مصرف نیز شاهد رشد تقاضا در صنعت، مصرف خانگی و کشاورزی هستیم.

مدیریت آب نیازمند اصلاحات اساسی

بررسی‌ها نشان می دهد حدود ۸۷/۴ درصد از آب‌های زیرزمینی برداشتی در ایران صرف کشاورزی می‌شود. اما سال‌هاست سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی در این حوزه به تعویق افتاده است. سیستم کشت و برداشت و آبیاری در کشاورزی ایران به سنتی‌ترین شکل ممکن ادامه دارد و هنوز همچنان درگیر کشاورزی پر زحمت و کم بازده هستیم. حال اینکه بررسی داده‌های اقلیمی نشان می‌دهد که طی سه دهه گذشته، تنها تغییرات اقلیمی و کم‌بارشی زمینه‌ساز بحران آب در ایران نبوده، بلکه برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی در کنار فقدان برنامه‌های مناسب و مدیریت ناکارآمد منابع آبی شرایطی را رقم زده که اینک بخش زیادی از تالاب‌ها و پهنه‌های آبی خشک شده‌ یا در معرض نابودی‌اند. ریزگردها از محیط زیست و انسان‌ها قربانی می‌گیرند و فرونشست زمین به بمب ساعتی زیر پای مردم تبدیل شده است. اما همچنان بدون توجه به محدودیت‌های اقلیمی و ظرفیت‌های بومی سرزمین، سیاست گسترش الگوهای کشت ناسازگار با اقلیم ادامه دارد؛ الگوهایی که علیرغم ناپایداری، منابع آبی پایدار کشور را به‌سرعت تحلیل بردند.

متاسفانه مدیریت اشتباه منابع آبی و به طور کلی انرژی در کشور ما در کنار مصرف بی رویه و عدم فرهنگ سازی مشکلات متناوب و دنباله داری ایجاد کرده است. امسال بیش از 6 ساعت برق چاه موتورها خاموش می شود که با احتساب 2 ساعت خاموشی سهمیه بندی گاه به 8 ساعت هم می رسد. مدیران و مسئولان ما چه زمانی برنامه ریزی، عملکرد جهادی و مسئولانه را آغاز خواهند کرد؟