کتابخانهها را خواب نَبَرد!
کتابخانهها را خواب نَبَرد!
در آستانهی هفتهی کتاب و کتابخوانی قرار داریم. اگر بخواهم از تجربهی شخصیام در ارتباط با کتاب بگویم، تنها میتوانم جملهای را که همیشه با خود و دیگران واگویه میکنم، بیان کنم: «اگر میخواهید هزار سال زندگی کنید، کتاب بخوانید»!
عمر آدمی کوتاه است و تنها راهی که میتوان زندگیهای دیگری را تجربه کرد، کتاب خواندن است.
در مدح کتاب و کتابخواندن بسیار گفتهاند و شنیدهاید. بازگو کردنش دیگر جز تکرار، نفع دیگری ندارد. تنها یک راه برای کتاب خواندن میتوان متصور بود و آن احساس نیاز است که انسان بداند نیازمند دانستن است و برای این موضوع باید مطالعه کند.
دنیای مجازی و بینیازی از کتاب:
دنیای مجازی در ظاهر انسان را بینیاز از مطالعه کرده است. بسیاری از افراد، بهقدر نیاز روزمرهی خود بهدنیای مجازی متوسل میشوند و از آن بهره میگیرند. البته این نکته را باید بیان کرد که در جهان امروز نمیتوان از این موهبت برکنار ماند و آن را نادیده گرفت. بسیاری از کارهای روزمره و کارهای بانکی و تاکسی و... را با چند کلیک ساده در کمترین زمان ممکن به انجام میرسانیم؛ اما، این بهمعنای تمام کارها نیست و همانطور که نمیتوان از اتصال بهدنیای بینهایت اینترنت بینیاز ماند، بهتبع آن نیز نمیتوان بینیاز از مطالعه و نوشتن هم شد. ایندو امروزه در کنار یکدیگر و مکمل یکدیگرند تا کارهای متفاوت را تسهیل بخشند. دیگر نیاز نیست برای یک مقاله به بانک اطلاعاتی مقالات مراجعه کرد، با یک جستوجوی ساده میتوان به بهترین و جامعترین مراکز اینترنتی نشر مقالات دسترسی یافت. اینها را میتوان جزوی از موهبتهای جهان امروز در نظر گرفت. چراکه در روزگاری نهچندان دور، پژوهشگران و محققان، برای یک نسخهی کتاب باید رنج سفرهای دور را بهجان میخریدند.
از سوی دیگر، ما دچار کفران نعمت هم هستیم. ما در کنار اقیانوسی از علم و معرفت نشستهایم و متأسفانه تشنهایم. در گذشته اما بزرگان ما کوزهای از علم و معرفت را در اختیار داشتند و تا آخرین جرعه مینوشیدند. (نقل بهمضمون از سخنرانی دکتر بیژن عبدالکریمی، استاد فلسفه)
دنیای مجازی بههمان اندازه که میتوان مدحش را گفت، مخرب هم هست. انسانِ امروز گمان میکند که دیگر نیازی به مطالعه ندارد و برای هر پرسشی به جستوجو در اینترنت متوسل میشود. این احساس بینیازی میتواند مخرب باشد. میتواند منجر به تعطیلی کتابخانهها و ایجاد توهم دانایی در میان مردم علیالخصوص نسل جوان شود.
باید اذعان کنیم که بیتوجهی به کتاب و کتابخوانی کمتر شده است و از سوی دیگر و بهتبع آن کتابخانههای سطح شهر هم خلوتتر از گذشتهاند. در یک نگاه گذرا به آمار اعضای کتابخانههای «نهاد کتابخانههای کشور» رقم قابل قبولی را مییابیم؛ اما این رقم زمانی معنای وسیعتری پیدا میکند که ما بدانیم چهمیزان از آن افراد فعال و چه میزان غیرفعال هستند.
بههرترتیب میتوان دلبستهی آمارها بود و در مقابل نیز میتوان چشم امید به افزایش آمار و همچنین افزایش سطح مطالعهی مردم داشت.
خمیازهی کتابخانههای روستایی:
در یک دورهی مشخص، سطح ایجاد و افتتاح کتابخانهها در کاشمر و علیالخصوص روستاها با استقبال و رشد خوبی مواجه بود؛ اما، چند سالی است که دیگر شاهد آن رونق همیشگی نیستیم. بعضی روستاها کتابخانههایشان تعطیل شده و بعضی هم که کتابها را در خود محبوس کردهاند و روی درش را قفلی زدهاند و تنها غبار است که بهسمت نور از شیارهای دیوار پرواز میکند.
در چندسال گذشته، شاهد تأسیس کتابخانههای مشارکتی نیز بودیم. کتابخانههایی که با حمایت و همراهی خیّران و نهاد کتابخانههای استان به بهرهبرداری میرسید. یکی از این کتابخانهها، کتابخانهی روستای «تلآباد» است. کتابخانهای که در محل حمام قدیمی روستا تأسیس شد و تابلوی نهادکتابخانههای استان را نیز در سر درِ خود دارد. وقتی آن تابلو را دیدم ذوقزده به سمت آن حمامکتابخانه رفتم. متأسفانه آنچه دیدم دری قفل و بدون شیشه و چند قفسهی متروکِ رهاشده در وسط اتاقک و اتاقی خالی ازکتاب بود.
گویا از تعطیلی این کتابخانه زمان زیادی میگذرد. چراکه وقتی از اهالی روستا سؤال کردم، چند نفری بهکل اظهار بیاطلاعی کردند و نمیدانستند آنجا اصلاً کتابخانهای بوده یا نه!
آنهایی هم که اطلاعی از آن کتابخانه داشتند، بیشتر حولمحور این بود که روزی یک کتابخانه ایجاد شد و بعد هم نفهمیدند چه شد!
آنچه در کتابخانههای روستایی باید موردتوجه قرار گیرد، تشویق و ترغیب اهالی روستا به کتابخوانی است. در میان روستاییان میتوان روی نسل جوان و نوجوان برنامهریزی کرد. در بین نسل نوجوان مخصوصاً در میان دختران، بهدلیل فراغت خاطر بیشتر، گرایش بهسمت کتابخوانی بیشتر است.
کتابخانههای پویا، کتابخانههای نوگرا:
بخشی از کتابهای امروز بهصورت الکترونیکی منتشر میشود. کتابخانههای شهرستان از این ظرفیت میتوانند بهره بگیرند. بههرصورت چه بخواهیم و چه نخواهیم، کتاب الکترونیک بخش عمدهای از سلیقهی مخاطب را تأمین میکند. مخاطبان زیادی هستند که بهدنبال کتابهای الکترونیک میروند و بهبیاندیگر از مشتریهای پروپاقرص این دست کتابها هستند. جای خالی قفسههای الکترونیک در دنیای کتابخانهای ما خالی است.
امیدوارم، روزی شاهد پیشرفت و همسوی کتابخانهها با تکنولوژی باشیم. هدف غایی امروز تنها باید ترویج کتابخوانی باشد، حالا این کار چه بهشیوهی سنتی و چه مدرن، ارزشمند خواهد بود.
.JPG)
نوشتن نظر:
ارسال پاسخ