آخرین اخبار

گزارش خبری/ ملی، مذهبی، آیینی همچون گود زورخانه

آنچه از روح ورزش متصور است را می‌توان به عینه  و وضوح  در ورزش‌های منتسب به ورزش باستانی و زورخانه‌ای دید. ورزشی با قدمتی به تاریخ ایران که  اغلب مهجور مانده، اما هنوز عاشقان این مقوله ملی  و مذهبی چراغ آن را روشن نگه داشته و نور پر فروغش بر آسمان ورزش ایران &nb...
کد مطلب : 352
دوشنبه, 19 آذر 1403
194 بازدید
نویسنده : حسن صانعی پور

آنچه از روح ورزش متصور است را می‌توان به عینه  و وضوح  در ورزش‌های منتسب به ورزش باستانی و زورخانه‌ای دید. ورزشی با قدمتی به تاریخ ایران که  اغلب مهجور مانده، اما هنوز عاشقان این مقوله ملی  و مذهبی چراغ آن را روشن نگه داشته و نور پر فروغش بر آسمان ورزش ایران  همچنان می‌تابد. آنچه مسلم است اینکه باید ورزش باستانی را جدی گرفت و نسل امروز را با دورمایه‌های غنی و پتانسیل ویژه آن آشنا کرد. کافی است شبی را در محفل معنوی باستانی‌کاران گذراند و جریان پهلوانی و محبت را در گودی مشاهده کرد که با ندای دلنواز مرشد هماهنگ شده و روح و روان آدمیان را می‌نوازد. در ادامه نگاهی به  تاریخچه  وفعالیت‌های هیات ورزشی زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی کاشمر خواهیم انداخت:

 

تاریخچه

ورزش زورخانه‌ای در کاشمر سابقه‌ای به اندازه تاریخ این شهر و دیار دارد. جوانان اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم با شرکت در مسابقات کشتی پهلوانی و نیز تاسیس زورخانه‌ها گوناگون، هنر ناب خود را به نمایش گذاشته و شیوه ومرام پهلوانی را آموزش می‌دادند. " قدمتی به درازای یکصد و پنجاه سال با مردانی پرتلاش که نام و یاد آنان همواره بر سر زبان بوده و خواهد بود." اگر بخواهیم از اولین زورخانه کاشمر یاد کنیم باید به  زورخانه خیابان مدرس اشاره کنیم که حسین پهلوان مرشد و مدیراین زورخانه بوده است. دومین زورخانه در محل پل قائم با مدیریت مرحوم محمد علی قدس ورزنده فعالیت خود را با جوانان آن نسل آغاز کرد. سومین زورخانه با مدیریت مرحوم میرزا حسن نبوی در خیابان ۱۷شهریور افتتاح شد. محلی که  مرحوم حسین پهلوان، حاج حسن کفاش و مرحوم حاج محمد رمضان نژاد در آن فعالیت کرده و به بلوغ رسیده‌اند. چهارمین زورخانه کاشمر زورخانه جوانان بود که با مدیریت مرحوم حاج سید حسین حسینی در خیابان ۱۷شهریور افتتاح شد و مردانی چون مرحوم بهمن ضیائی از همین گود به ورزش شهر معرفی شدند. بعد از این سال‌ها و با گسترش فرهنگ پهلوانی و اقبال ویژه جوانان به این ورزش زورخانه‌هایی چون زورخانه تاج با مدیریت مرحوم محمد ابراهیم نخعی و سردمداری حاج محمد رمضان نژاد، زورخانه مجموعه ورزشی پهلوان تختی با مدیریت مرحوم حاج سید حسین حسینی و مرشدی مرحوم محمد تتنکوب و سرپرستی حمید مشکینی، زورخانه مرحوم حاج حسین ناظمی با حضور مرشدانی چون حاج محمد رمضان نژاد ، حاج مرتضی ناظمی ، حمید تورده و جواد ناظمی افتتاح و با حضور علاقمندان این رشته فعالیت می‌کردند.


 زورخانه‌های عصر جدید

با پیروزی انقلاب شکوهمند ایران و با افزایش روحیه ایثار و شهادت، فرهنگ پهلوانی نیز وارد مرحله جدیدی از تاریخ خود شد. در حقیقت پهلوانی و جوانمردی میراثی بزرگی شد تا مردان و زنان ایران با این فرهنگ و در جهت اثبات حقانیت خود با استکبار جهانی مبارزه نمایند. در همین راستا  باشگاه و زورخانه برق در سال 1367، با مدیریت محمدجوادشمس تاسیس گردید و تا کنون در حال فعالیت می‌باشد. مرشدانی چون حسین شیخی ، محمد نژادایران، مهدی مهمان پور، مرتضی تورده و مرتضی شهری در این باشگاه فعال بودند. از طرفی با تصمیم هیات امنای حسینیه علی اکبری و  همت حاج حسین فاطمی زورخانه حضرت علی اکبر ع در سال 1373 تاسیس شد. زورخانه ای که در آن مرحوم حاج محمد رمضان نژاد به عنوان مرشد، کلاس درسی را برای سایر مرشدان شهر برپا کرده بود. در سال‌های بعد نیز زورخانه‌هایی در روستای فروتقه و فرح‌آباد تحت عنوان زورخانه حضرت امیرالمومنین و  امام علی ع  پا درعرصه این ورزش گذاشته‌اند. با این حال باید اشاره کرد در حال حاضر سه باشگاه حضرت علی اکبر ع، برق و تختی در سطح شهر و دو باشگاه در مناطق روستایی فعال بوده و محفل پیشکسوتان و جوانان این رشته می‌باشد.    


پهلوانان قدیم

تاریخ ورزش کاشمر سرشار از پهلوانان بزرگی است که علاوه بر ورزش منشاء خدمات عام المنفعه زیادی در شهر بودند. هنوز هم این فرهنگ در بین جامعه ورزش به خصوص ورزش زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی وجود دارد. با این حال چند نام غیر قابل انکار در این ورزش دیده می‌شود که نام و یاد و خاطره آنان در تمام زورخانه‌های شهر دیده و شنیده می‌شود. مردانی که به دیدار حق شتافته و بزرگانی که نفسشان به جان و دیده دوستداران این رشته قوت و اعتبار می‌بخشند.  پیشکسوتان و کهن‌کسوتان همچون  سید مهدی سید کلالی، حاج سید حسین حسینی، محمدعلی قدس ورزنده، حاج حسین ناظمی، غلامرضا پالایی، حاج محمد رمضان نژاد، حاج حسین رمضان نژاد، حاج محمد مشتاقی، حاج محمد فیض، حاج علی اکبر رجب پور، محمد ابراهیم نخعی، که به دیار باقی شتافتند و حاج موسی گنابادی نژاد، حاج قاسم رمضان نژاد، حاج محمد سحابی، حاج خسرو غلامی، حاج حسن حلوائی، که در قید حیات می‌باشند.

 

مرشدان کاشمر

مرشدانی که از شروع ورزش زورخانه‌ای شهرستان کاشمر تا به الان در این رشته فعالیت داشته‌اند نیز جمعیت بزرگی را به خود اختصاص داده و اکثر آنان در سطح استان و کشور دارای رتبه‌های برتر هستند؛   حاج محمد رمضان نژاد ، محمد تتنکوب ، محمد نژاد ایران، حسین شیخی ، حاج مرتضی ناظمی ، حمید تورده ، مسعود رمضان نژاد ، حجت رمضان نژاد ، مجتبی تورده ،محمد رمضان زاده "حلوائی"، مرتضی تورده ، مرتضی شهری، محسن کارگر، مصطفی قادریان، سید امیربهادر حسینی، حسین آزموده ، کاظم سلحشور در زمره مرشدان  و سردمداران نامی دیار کاشمر می‌باشند.

 

فعالیت‌های انجام شده

هرچند باید اعتراف کرد که ورزش زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی همچون اکثر رشته‌های ورزشی در سایه ورزش‌های نوین قرار گرفته و کمتر مورد التفات رسانه‌ها و نشریات می‌باشند، اما این ورزش به همت بزرگان و جوانان علاقمند این رشته همچنان فعال است؛ از جمله فعالیت‌های سال‌های اخیر این هیات می‌توان به میزبانی و برگزاری مسابقات استانی رده سنی جوانان در دو مرحله، رتبه بندی بیش از هفتاد نفر از ورزشکاران و پیشکسوتان کاشمر  برای اولین بار در شهرستان، برگزاری و شرکت در مراسم های آئینی، ملی و مذهبی از جمله دهه امامت و ولایت، هفته بسیج، هفته تربیت بدنی، یوم الله ۲۲ بهمن در سطح زورخانه‌های شهرستان و روستاهای همجوار، برگزاری همایش بزرگداشت پیشکسوتان ورزش زورخانه‌ای شهرستان کاشمر در هفته ترویج فرهنگ پهلوانی با حضور مسئولین کشوری و لشکری استان و شهرستان، اعزام پیشکسوتان ، ورزشکاران و مرشدان به مسابقات استانی و کشوری در رده های مختلف سنی، تعامل و همکاری هیئت پهلوانی با شهرداری و شورای اسلامی شهر کاشمر و سایر ادارات در جهت ساخت یک باب زورخانه رسمی و تخصصی، تجلیل از مربیان و مدیران زورخانه‌های شهرستان در هفته گرامیداشت مقام مربی، دیدارهای دوستانه هیئت پهلوانی شهرستان کاشمر و ورزشکاران شهرستان با هیئت پهلوانی و زورخانه‌های شهرستان‌های مجاور و دریافت مجوز نخستین آکادمی رشد، ترویج و آموزش ورزش زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی از فدراسیون جمهوری اسلامی ایران را اشاره کرد.
 

برنامه‌های آینده و افتخارات

با تغییراتی که در مدیریت هیات ورزش زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی کاشمر ایجاد شد، سرفصل‌های متنوعی برای آینده پیشبینی گردید. "برنامه‌هایی که از یکسال گذشته آغاز شده است." با این حال باید به ورود ورزش زورخانه‌ای به مساجد و هیئت‌های مذهبی بویژه در مناطق محروم و کم برخوردار شهرستان، پیگیری اجرای طرح شهید طوقانی جهت اجرای ورزش زورخانه‌ای در مدارس شهرستان کاشمر با توافق با اداره آموزش و پرورش،  آغاز صبحگاه مدارس با نوا و ضرب زورخانه‌ای، اجرای طرح رخصت ، انجام ورزش زورخانه‌ای در پارک‌ها و بوستان‌های سطح شهرستان جهت آشنایی مردم با این رشته، برگزاری کلاس‌های مرشدی، داوری و مربیگری، میزبانی مسابقات زورخانه‌ای در رده‌های سنی مختلف، اعزام ورزشکاران جهت شرکت در مسابقات استان و کشور و برگزاری همایش بزرگ تجلیل از پیشکسوتان شهرستان کاشمر و ترویج فرهنگ پهلوانی با حضور مسئولین کشوری و لشکری استان و کشور  به عنوان برنامه آینده این هیات اشاره کرد. در زمینه افتخارات ویترین ورزش زورخانه‌ای کاشمر سرشار از عناوین گوناگون است. از آن جمله باید به قهرمانی‌های متعدد ورزشکاران کاشمر در رشته‌های هنر فردی و تیمی همچون میان‌داری، چرخ تیز و چمنی،  کباده کشی  در سطح استان و کشور و هنرنمایی  مرشدان شهر در رده‌های سنی مختلف  اعم از نونهالان و پیشکسوتان در مسابقات استانی و کشوری  اشاره نمود. همچنین این هیات موفق شده است در زمینه آموزش و پرورش داوران رسمی و مربیان رسمی فدراسیون فعالیت گسترده‌ای انجام بدهد.

اعضای هیات

با ذکر این مطلب که  مدیریت هیئت ورزش زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی در سال‌های اخیر بر عهده پیشکسوتان و بزرگانی چون مرحوم حاج حسین ناظمی،  مرحوم حاج سید حسین حسینی، مرحوم حاج غلامرضا پالایی و جعفر سلیمانی  بوده است، باید گفت؛  با توجه به نیاز این رشته به تغییرات مثبت و تداوم فعالیت‌ها، مدیریت این هیات به محمدعلی نجار سپرده شد. نجار بعد از این انتصاب با یاری مردان پرافتخار این رشته سعی در احیای دوباره ورزش زورخانه‌ای در بین جوانان علاقمند داشته و در همین راستا محمد جواد شمس را به عنوان نایب رئیس هیات منصوب نمود. از دیگر اعضای این هیات می‌توان به امیر رضا پور ناصر، دبیر هیات، و سید امیر حسین حسینی، مسئول روابط عمومی اشاره کرد. همچنین مرتضی شهری به عنوان مسئول کمیته استعدادیابی مرشدان هیئت ورزش زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی استان خراسان رضوی و محمد جواد شمس  به عنوان مشاور و عضو شورای راهبردی هیئت ورزش زورخانه‌ای و کشتی‌پهلوانی این استان فعالیت دارند.