روایت یک دهه تلاش فرهنگی حسین افشـاری

ساعت 6 به کتابخانه نردبان آسمان می رسیم. آقای حسین افشاری زودتر از ما رسیده است. ظاهر آرام و محجوبی دارد. قرار است با وی در مورد فعالیت هایش در سالهای خدمتش گفتگو کنیم.
شروع به صحبت می کند و از گستره فعالیت هایش می گوید.از تعداد کتابی که به مدارس اهدا کرده، کتابخانه هایی که با همت و تلاش وی و همسرش در مدارس افتتاح شده، کتابخانه های کلاسی که از ابتدای ساخت تا تجهیز آن ها را همراهی کرده و از طرح های نوآورانه و خلاقیتش می گوید. به جرات می توان گفت او کارهایی را به ثمر رسانده است که از عهده چند نفر هم بر نمی آید. این کارها نیاز به تلاش شبانه روزی و عشق و علاقه وافر به کار دارد و از همه مهمتر باید همیشه ذهنت درگیر باشد و برنامه ها را مدیریت کنی تا بتوانی به چنین نتایجی دست یابی.
بله وی خودش را وقف کتاب و اشاعه فرهنگ کتابخوانی کرده است.
حسین افشاری جهادگر بی‌ادعای عرصه فرهنگ
آقای افشاری معتقد است اگر در مسیر فعالیت مان به یک نفر راه درست را بیاموزیم و با آموزش ما تنها یک نفر از کجروی و انحطاط رهایی یابد کار ما کاری با ارزش است.
وی در مورد شروع فعالیت هایش درعرصه کتاب می گوید:
قصه از ده سال پیش و روز پدر شروع شد که با جمعی از دوستان تصمیم گرفتیم به‌جای هدیه این روز، به یادبود پدران آسمانی خود، کتاب به مدارس روستایی و مناطق کم برخوردار اهدا کنیم و این آغاز کاری شد که نام «خیرات کتاب کاشمر » به خود گرفت. چند نوبت دیگر هم این کار به مناسبت روز مادر و روز جهانی کتاب و کودک نیز انجام گرفت که در مجموع در طی سه سال ۱۲ هزار جلد کتاب به‌صورت بسته بندی به مدارس اهدا شد.
در همین زمان بود که آقای مجتبی توانگر از همکاران فرهنگی که تصمیم گرفته بودند برای سالگرد مرحوم مادر خود کاری فرهنگی انجام دهند، از طریق آقای دکتر سعادتمند مدیریت وقت آموزش و پرورش کاشمر به بنده معرفی شدند و در بازدید از چند مدرسه، دبیرستان حضرت زینب(س) به دلیل داشتن سالن مخصوص کتابخانه، انتخاب گردید تا اولین کتابخانه خیرساز آموزشگاهی در آن، با بیش از ۱۲۰۰ جلد کتاب، قفسه های استاندارد و میز و صندلی؛ تجهیز و راه اندازی گردد و به نام مرحوم «ربابه پرنده» مادر شهیدان توانگر نامگذاری شود. در همین جلسه افتتاح بود که خانم مقصودی برای دومین کتابخانه اعلام آمادگی کرد که در دبیرستان دخترانه رفعت و به نام مرحوم پدر وی بود. سومین کتابخانه در دبیرستان دخترانه سمیه(زنده جانی) همزمان با روز مادر و در چهلمین روز درگذشت مادر خودم، افتتاح گردید.
در این زمان بود که خانم دکتر میرسیدی تهیه کننده اخبار شبکه چهار سیما که از کانال موفقیت‌های کوچک دکتر محمد فاضلی با «خیرات کتاب کاشمر» آشنا شده بود، فیلمی از کتابخانه‌های تجهیز شده مدارس کاشمر در بخش ایده ۲۰ خبر پخش نمود و این اطلاع رسانی در رسانه های اینترنتی و شبکه های اجتماعی و صدا و سیمای استانی، موجب اطلاع و استقبال بیشتر همشهریان به‌خصوص فرهنگیان، از این طرح شد به نحوی که خانواده فخار دو کتابخانه به نام جوان مرحومشان محمد امین، در دبیرستان بصیری که محل تحصیل وی بود و نیز در دبیرستان دخترانه امید اهدا نمودند و آقای توانگر نیز دومین کتابخانه را به یادبود پدرشان در دبیرستان شبانه روزی دخترانه طباطبایی فروتقه تقبل نمودند و در افتتاحیه این کتابخانه، مدیر مدرسه خانم خنده رو برای تجهیز کتابخانه های کلاسی دو مدرسه ابتدایی تکتم و شهید باهنر به یادبود پدر خود اعلام آمادگی نمودند که شامل کتابهای متعدد و متنوع و قفسه دیواری در تمام کلاس ها بود. لازم به ذکر است که در مدارس ابتدایی ترجیح بر کتابخانه کلاسی بخاطر دسترسی بهتر و راهنمایی آموزگاران است و در پی این طرح، کتابخانه های کلاسی مدرسه پسرانه ۱۵ خرداد توسط همکار فرهنگی آقای محمودی به یادبود برادر و برادرزاده‌شان که در تصادف، فوت نمودند و مدرسه پسرانه به یادبود پدر خودم؛ تجهیز گردید. خانواده مرحوم عبدالله نژاد به یادبود پدر خود در دبیرستان دخترانه عفاف، بزرگترین کتابخانه آموزشگاهی کاشمر را در سالن ۶۰ متری با کلیه تجهیزات کتابخانه نظیر قفسه، کتاب‌های ارزشمند و ۲۰ میز و صندلی مخصوص مطالعه، تجهیز و اهدا نمودند.
باید بگویم همزمان به کتابخانه های مدارس ابتدایی هم توجه بیشتری می کردیم. البته در مدارس ابتدایی کتابخانه های متمرکز پاسخگو نبود. به دنبال کتابخانه کلاسی بودم . قفسه های کوچک نصب کردیم و شکل های متنوع متفاوت برای نوآوری و تنوع ایجاد کردیم.

به سراغ مدارس خاص هم رفتیم و با دعوت از مدیران 20 مدرسه از آن‌ها خواستیم که از درآمد خود از محل شهریه‌های مدرسه، بخشی را به بهسازی کتابخانه اختصاص دهند. این درخواست ما با حمایت رئیس وقت اداره جناب آقای طاهریان، نتایج خوبی در برداشت و تقریبا همه مدارس دارای کتابخانه های جذابی شدند که دانش آموزان را به شور و شعف آورد.
همچنین در این راه از حمایت های مادی و معنوی جناب آقای دکتر سادات هم استفاده کردیم. به‌خصوص معرفی به مرکز پخش کتاب که به خاطر خرید تعداد زیادی کتاب، از تخفیفات وحمایت های این مراکز پخش کتاب هم بهره مند شدیم و کتاب هایی هم از برخی مراکز پخش به ما اهدا شد که از محل فروش این کتاب ها و نیز فروش کتاب‌های فرسوده مدارس و عواید فروش کتابهای یک همکار فرهنگی، مدرسه هاشمی‌نژاد، ترابی، مرادیان و توحید دارای کتابخانه شدند و در روز پدر آخرین سال خدمتم در ۱۴۰۰، به‌طور همزمان با کمک‌های چند همکار بانوی فرهنگی خیر و همسر خودم، به یادبود پدران شهید و جانباز خود در مدارس هدف دخترانه و پسرانه و شهید بهشتی نیز کتابخانه های کلاسی افتتاح گردید.
از سالی هم که بازنشسته شده ام سه کتابخانه دیگر را تجهیز و افتتاح کرده ایم. یک کتابخانه در مدرسه الزهرا با کمک مالی خواهر همسرم به یادبود مادرشان تجهیز شد که بیشتر دوران خدمت در آنجا معاون پرورشی بودند و دو کتابخانه در مدارس ابن سینا و عربیان کسرینه توسط خانواده مرحوم جهاندیده که فرهنگی بودند و در هفته معلم؛ افتتاح شد.
در این سال ها چند کتابخانه هم در خلیل آباد توسط خانم ارمیون طاهری و در روستاهای کوشه و سیف آباد بردسکن به یادبود پدر و مادرم و مرحوم نیره حسن‌زاده و در مکی کوهسرخ به یادبود پدر و مادر همسرم، افتتاح شد.
در مجموع حدود ۳۰ کتابخانه آموزشگاهی و ۱۵۰ کتابخانه کلاسی در این ۱۰ سال توسط گروه «خیرات کتاب کاشمر» افتتاح شد که منجر به برگزیده شدن در هفتمین جشنواره مروجان کتابخوانی کشور از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد در سال ۹۹ و اولین همایش فعالیتهای داوطلبانه در حوزه کتاب استان قدس رضوی در ۱۴۰۱ و نیز اولین دوره جایزه معلم بنیاد تعلیم و تربیت برهان گردید.
کلاس های آموزشی معلمان و آموزگاران
در کنار افتتاح کتابخانه ها و برای استفاده بهینه از کتابخانه های مدارس، به فکر تشکیل کلاس آموزشی با موضوعات مرتبط با مطالعه و کتابخوانی نظیر آشنایی با ناشران تخصصی و ادبیات کودکان و نوجوانان، قصه خوانی، روش های ترغیب کودکان به کتابخوانی، آشنایی با نارساخوانی کودکان و درمان آن با کتابخوانی و ... برای آموزگاران، مربیان مهدکودک و مربیان پرورشی افتادیم و با همکاری و همراهی همسرم خانم نیکدل که دکترای علم اطلاعات و دانش دارد و کتابدار و مدرس دانشگاه است، این کلاس ها را در کتابکده نردبان آسمان برگزار کردیم. از این کلاس ها بخاطر تنوع موضوعی و مکانی استقبال شد و بعدا چند دوره دیگر نیز این کلاس ها در کتابخانه مدرس و سالن کنفرانس شهید شهابیان و نیز خلیل آباد برگزار شد.
در دوران کرونا کارگاه آموزشی مجازی برگزار شد که بیش از ۳۷۰ آموزگار از جمع ۷۵۰ نفر شرکت نمودند!
جایزه معلم
اولین دوره جایزه معلم در سال ۱۴۰۲ برگزار شد. جایزه معلم از طرف بنیاد تعلیم و تربیت برهان به کنش‌گرانی اهدا می‌شود که نقش موثر و قابل توجهی در عرصه آموزشی و تربیتی جامعه داشته باشند. همان زمان برایم پیامکی از طرف این بنیاد ارسال شد مبنی بر این که به عنوان مربی شایسته دریافت این جایزه معرفی شده ام. ابتدا فکر کردم که به خاطر فعالیت هایم به عنوان معلم ریاضی این جایزه را دریافت خواهم کرد، چون فعالیت های نوآورانه ای در این زمینه در خانه ریاضیات کاشمر که در سال جهانی ریاضی ۲۰۰۰ میلادی، تاسیس شد! داشتم. اما بعد متوجه شدم یک نفر بنده را به عنوان انجام کار نوآورانه در زمینه کتاب و احیای کتابخانه های مدارس معرفی کرده است. در ارزیابی ها به عنوان تنها برگزیده خراسانی دوره اول جایزه معلم و سفیر استانی دومین دوره این رویداد نوپا انتخاب شدم .
برای شرکت در این عرصه باید کارهایی که ارائه می شود ۵ آیتم داشته باشد و کار من دارای هر ۵ ویژگی بود . از معیارهای ارزیابی در این رویداد، شایستگی‌های فردی و حرفه‌ای، نوآوری مسئله‌محور در حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت، تأثیرگذاری بر زندگی و آینده‌ی شاگردان، تعامل سازنده با جامعه‌ی محلی در فرایند رشد و یادگیری شاگردان و وجه اجتماعی اثرگذار و الگوساز است که همگی در فعالیتهای کتاب و کتابخوانی بود.