همراز 64

سلام . خسته نباشید. باعرض تسلیت ایام سوگواری، مادری هستم ۳۷ ساله با دو فرزند ۶و۹ ساله. من خانه دار هستم و همسرم هم یک نظامی ساده است . دو فرزندم از بعد جنگ ۱۲ روزه گرفتار ترس و شب ادراری و حملات اضطرابی شده اند. یهویی گریه شون میگیره و به من میچسبن. کودک کوچکترم وقتی به من میچسبه با گریه میگه: اسراییل به شما بزرگا کاری نداره. دنبال ما بچه هاس.‌ میگم چرا این فکرو میکنی؟ میگه چون همه ش میگن اسرائیل کودک کش! چکار کنم؟ راهنمایی کنید لطفا. متشکرم ‌

سلام دوست عزیز، با آرزوی برقرای صلح پایدار و آرامش در همه دنیا و همچنین برگشت دوباره آرامش در خانواده گرامی شما .

خیلی متأسفم که این شرایط سخت رو تجربه می‌کنید. تاثیرات روحی بعد از تجربه‌ی جنگ یا بحران، مخصوصاً روی کودکان، می‌تواند قوی و طولانی‌مدت باشد رفتارهایی مثل شب‌ادراری، حملات اضطرابی، ترس ناگهانی و وابستگی زیاد به والدین، همه واکنش‌های طبیعی کودکان نسبت به تجربه ترومایی مثل جنگ یا درگیری شدید محسوب می شود. این جمله‌ای که فرزندتان با وحشت و گریه بیان می کند، نشان‌دهنده تأثیر اخبار و حرف‌ها و فضای جامعه بر روحیه کودکان است. جمله «اسرائیل به شما بزرگا کاری نداره، دنبال ما بچه‌هاست» دقیقاً بازتاب ناخواسته حرف‌ها و عنوان‌هایی مثل «کودک‌کشی»هست که احتمالاً زیاد اطرافش شنیده ( اخبار، شبکه‌های اجتماعی، یا حتی صحبت‌های بزرگ‌ترها)

حالا به کارهایی که می‌توانید انجام دهید توجه کنید:

۱- آرامش و اطمینان دادن : تا جایی که می‌توانید با فرزندان صحبت کنید و اطمینان بدهید که در محیط امنی هستند و شما و پدر کنارشان هستید. به احساسات و نگرانی‌هایشان گوش بدهید. سعی کنید جملاتی مثل«می‌فهمم چقدر ترسیدی» یا «حق داری ناراحت باشی ولی من و بابا همیشه کنارت هستیم و خیلی مراقب شما هستیم. همیشه با همدیگه ازتون مراقبت می‌کنیم» به کار ببرید. ازشون بخواهید درباره‌ی احساسات یا ترس هایشان نقاشی بکشند یا داستان بگن، حتی اگر حرف زدن در موردش برایشان سخت باشد. نقاشی کردن دغدغه‌هایشان، کمک خوبی برای تخلیه‌ی احساسات آنان است، به هرحال لازم است که احساساتشان را نشان دهند. تأیید و درک احساس بچه ها اینجا خیلی مهم است. بغلشان کنیدو با جملات آرام‌بخش‌تان به آنها اطمینان خاطر بدهید. بیشتر از قبل وقت برای بازی، سرگرمی و کارهای هنری بذارید. برایشان قصه‌هایی بگویید که موضوعش«امنیت و حمایت خانواده» باشد. همچنین می‌توانید با بازی، تمرین دم و بازدم آرام (مثلاً مثل بادکنک نفس بکشند) کمی اضطرابشان را پایین بیاورید .

۲. ثبات در برنامه‌های روزانه: روتین منظم روز و شب بچه‌ها رو حفظ کنید. ساعت خواب، غذا و بازی رو تغییر ندهید؛ این باعث حس امنیت می شود. موقع خواب یک شیء آرام‌بخش (مثل عروسک یا پتو)، چراغ خواب ضعیف یا آهنگ آرام می‌تواند کمک کننده باشد. اگر شدت ترس شان را موقع خواب بیش از حد ارزیابی می کنید کنارشان بمانید تا به خواب روند. ولی حتما به آنها بگویید که وقتی خوابشان ببرد شما اتاقشان را ترک می کنید. حتما بچه ها را در جریان بگذارید .

۳. کاهش میزان اخبار و تصاویر ناراحت‌کننده: صحبت درباره خبرها یا تماشای تصاویر وحشتناک جنگ را محدود کنید؛ چون بازنمایی این وقایع می‌تواند اضطراب را افزایش دهد. اخبار و حرف‌های نگران‌کننده درباره جنگ و کودک‌کشی را توی خانه کم کنید. حتی موقع صحبت با بزرگ‌ترها سعی کنید در حضور بچه‌ها این صحبت‌ها مطرح نشود. اگر کسی از دوستان یا فامیل جلوی بچه‌ها این صحبت‌ها را می‌کند، خیلی مودبانه موضوع را عوض کنید یا بعداً به کودک توضیح دهید که گاهی بزرگ‌ترها هم اشتباه حرف می‌زنند یا چیزهایی می‌گن که درست یا کامل نیست. ضمنا خود شما هم نیاز به حمایت روحی دارید. اگر احساس خستگی یا نگرانی زیاد می‌کنید، با دوستان/خانواده حرف بزنید یا به یک مشاور رجوع کنید .

تصحیح باور نادرست با زبان ساده: به کودکان توضیح دهید که خیلی از چیزهایی که توی تلویزیون یا از اطرافیان می‌شنوند، مربوط به دورترهاست و اینجا، خانواده‌اش پیشش هستند و دورش رو افراد مهربان و مراقب پر کردن.

مثلا: عزیزم خیلی وقتا تو اخبار چیزهایی می‌گن ، درسته که ترسناکه، اما واقعیت اینه که این اتفاق‌ها خیلی دورتر از ما هستن و کاملاً غیر عادی هستن. وظیفه‌ی ما بزرگتراست که نذاریم آسیبی به تو برسه .

یا مثلا: اسرائیل جای خیلی دوریه و این همه آدم بزرگا تو شهر و کشور ما هستن که از بچه‌ها مراقبت می‌کنن. شماها هر جا باشید، من و بابا و دیگران کنارتون هستیم .

نکته مهم و پایانی :

این رفتارها در کودکان واکنش «طبیعی به شرایط غیرطبیعی» مثل جنگ هست و خیلی از کودکانی که مثل فرزند شما این دوره را تجربه کرده اند، همین حالات را نشان می‌دهند. با حمایت، محبت و صبر، معمولاً به مرور کمتر می شود. اما اگر نشانه‌ها شدیدتر شد(مانند شب‌ادراری پیوسته، سکوت غیرطبیعی، مشکلات شدید خواب، پرخاشگری) یا به زندگی روزمره آسیب جدی زد، حتماً از متخصص مشاوره کودک کمک بگیرید . موفق وسلامت و آرام باشید انشالله