خبرنگار میرزابنویس نیست

گر نور عشق حق به دل و جانت اوفتد
بالله کز آفتـاب فلک خوب‌تـر شــوی
حافظ آدمی در مسیر این راهی که عمر نام دارد به ندرت به همه ی آرزوهای قلبی‌اش می‌رسد، خیلی‌ها از شغلی که دارند راضی نیستند، چون احساس می کنند به اندازه‌ی کافی نمی‌توانند در جامعه...

گر نور عشق حق به دل و جانت اوفتد
بالله کز آفتـاب فلک خوب‌تـر شــوی
حافظ

آدمی در مسیر این راهی که عمر نام دارد به ندرت به همه ی آرزوهای قلبی‌اش می‌رسد، خیلی‌ها از شغلی که دارند راضی نیستند، چون احساس می کنند به اندازه‌ی کافی نمی‌توانند در جامعه فرد مؤثری باشند اما حرفه‌ی خبرنگاری از این قاعده مستثنی است، خبرنگار قادر است فقط با انتشار یک خبر تاثیرگذار باشد و رسالتش را انجام دهد، حرفه‌ی خبرنگاری حرفه‌ای سخت است اما زیبایی‌های خاص خودش را دارد مخصوصا وقتی یک خبرنگار وظیفه‌ی ذاتی اش را درست انجام می‌دهد.
وظیفه ذاتی خبرنگار این است که در عین بی طرفی مشکلات اجتماعی را جستجو کند، پیگیر واقعیت‌های تلخی که در جامعه اتفاق می افتد باشد، پس از درک حقیقت خود را مسئول بداند و واقعیات را برای رفع مشکلات در جامعه منتشر کند، قلم زدن برای رفع مشکلات جامعه سخت و پر هزینه است اما لذت بخش است، به تعبیر یکی از بزرگان خبرنگاری یکی از شغل‌هایی است که عشق و ایمان، بزرگ‌ترین رمز موفقیت در آن است و صاحبان این شغل عمدتا از سر علاقه در آن ماندگار شده اند.
خبرنگاری شمشیر دولبه‌ای است چرا که یک لبه آن عزت و احترام و لبه دیگرش انتقادهای مسئولان و مردم به این شغل است.
با این وجود بیشتر خبرنگاران سعی می‌کنند با به جان خریدن سختی ها، پرده از راز و رمز‌های امور مهم بردارند، سخن مردم را به مسئولان برسانند و از صاحبان قدرت مطالبه‌گری کنند.
اخیرا یکی از خبرنگاران - رضا دهقان - اهل ورامین در مصاحبه ای با خبرگزاری مهر به نکات قابل توجهی اشاره کرده است که ذکر برخی نکات در این سرمقاله خالی از لطف نیست، وی معتقد است: «موضوعی که باعث خوشحالی خبرنگار می‌شود، حل مشکلات مردم با انتشار اخبار، گزارش‌ها و تحلیل‌ها است، وقتی می‌بینیم با انتشار مطالب ما مشکلی از مردم برطرف می‌شود، واقعاً خوشحال می‌شویم و تصریح می‌کند که غم‌انگیزترین موضوع در کار خبرنگاری برای وی نبود شفافیت در نهادها و ارگان‌ها است، متأسفانه در این حوزه هم ضعف قانونی وجود دارد و هم مسئولان توجهی به شفافیت و اطلاع‌رسانی ندارند.
وی در پاسخ به این سؤال‌ که کدام موضوع در حوزه خبری خوشحالتان می‌کند؟ جواب می‌دهد، حمایت قوه قضائیه و نهادهای اطلاعاتی و امنیتی همواره موجب دلگرمی خبرنگاران است، وقتی می‌بینیم مسئولان قضائی و امنیتی با درک درست از شرایط، شفافیت و لزوم آزادی بیان، از اصحاب رسانه حمایت می‌کنند، قطعاً خوشحال می‌شویم.
گفت‌وگو با رضا دهقان، تصویری روشن از شرایط خبرنگاری در شهرستان‌ها را ترسیم می‌کند؛ جایی که خبرنگار با مشکلات متعددی روبرو است. خیلی واضح و روشن وقتی از وی پرسیده می شود که فکر می‌کنید بیشتر میرزابنویس بوده‌اید یا در حوزه کاری خود جریان‌ساز و تأثیرگذار؟ اقرار می کند: با توجه به شرایط کار خبرنگاری در شهرستان‌هایی مانند ورامین، تمام تلاش ما در جهت تأثیرگذاری بوده است. اما نمی‌توان انکار کرد که گاهی ناچار بوده‌ایم تنها نقش یک میرزابنویس را ایفا کنیم.»
اصطلاح میرزا بنویس به نویسنده یا منشی‌ای اطلاق می‌شود که در ازای دریافت پول یا مزایای دیگر، به نوشتن متون و نامه‌هایی می‌پردازد که لزوماً با عقاید و باورهای شخصی‌اش همخوانی ندارند، این اصطلاح، بار معنایی منفی دارد و نشان‌دهنده‌ فردی است که قلم خود را در خدمت صاحبان قدرت و ثروت قرار داده و حاضر است برای منافع شخصی، حقیقت را نادیده بگیرد و به تحریف واقعیت بپردازد.
این اصطلاح از تاریخچه میرزاهای قدیم که کارهای اداری را انجام می‌دادند و معمولاً زیر نظر اربابان خود بودند، گرفته شده است. به عبارت دیگر،«میرزا بنویس» کسی است که از خود اراده‌ای ندارد و فقط مجری دستورات دیگران است.
خیلی از مسئولان دلشان نمی خواهد خبرنگار وجدان بیدار جامعه باشد، دلشان می خواهد خبرنگار فقط یک میرزابنویس باشد.خبرنگار میرزا بنویس نیست، خبرنگارانی که در خط مقدم اطلاع‌رسانی و مطالبه‌گری ایستاده‌اند، سال‌هاست بدون قانون حمایتی مشخص، با ناامنی شغلی، فشار، تهدید مواجه‌اند.اما همچنان عاشقانه کار می کنند.
در نظام حقوقی ایران، هنوز قانون جامعی برای صیانت از خبرنگاران تصویب نشده و قوانین فعلی بیشتر محدودکننده‌اند تا حمایتی. این در حالی‌ست که خبرنگاران نقش واسطه‌ای میان مردم و حاکمیت دارند و نبود حمایت قانونی، آن‌ها را در برابر کوچک‌ترین احضار یا شکایت، بی‌دفاع می‌گذارد.

اگر واقعا مسئولین به این حرف های پر طمطراق اعتقاد دارند که در دنیای پر تلاطم امروز، خبرنگاران همچون چراغ‌های راهنما، مسیر حقیقت را روشن می‌کنند. آن‌ها با شجاعت و تعهد، پرده از وقایع برمی‌دارند و اطلاعات لازم را به گوش مردم و مسئولان می‌رسانند. این افراد با تعهد به حقیقت، شجاعت در گزارشگری، و مهارت در داستان‌سرایی، نقش مهمی در آگاه‌سازی جامعه و پاسخگو کردن قدرت‌ها دارند، شایسته است بیش از این به فکر امنیت شغلی و وضعیت معیشتی آنان باشند.
مسئولین باید بدانند حمایت از خبرنگار در شعار دادن و مراسم روز خبرنگار خلاصه نمی‌شود بلکه حمایت از خبرنگار در عمل با احترام به آزادی قلم و آزاد اندیشی به اثبات می‌رسد.