این عسل آمیخته به خون است؟

زنبورخوار معمولی یا زنبورخوار اروپایی با نام علمی Merops apiaster پرنده‌ای از خانواده زنبورخواران است که در جنوب اروپا ، بخش‌هایی از شمال آفریقا و در غرب آسیا از جمله ایران زاد و ولد می‌کند. این پرنده مهاجر تقریبا در تمام ایران جز کرانه های جنوبی کشور قابل مشاهده است. همچنین از پرندگان بهاری منطقه ترشیز محسوب می شود که بصورت گروهی در روی درختان مزارع و روی سیم های برق و با سر و صدای زیاد قابل مشاهده اند. با گلویی زرد رنگ، از دو گونه دیگر زنبورخوارهای قابل مشاهده در ایران یعنی زنبورخوار گلوخرمایی و زنبورخوار سبز(کوچک) و به راحتی تفکیک می شوند. گونه اول با گلویی خرمایی و رنگ سبز بدن و گونه دوم با گلویی سبزآبی و اندازه کوچکتر قابل تشخیص از هم هستند و تاکنون از مشاهده گونه سبز(کوچک) گزارشی در منطقه ترشیز ثبت نشده است.

زنبورخوار اروپایی دارای قامتی بلند و باریک حدود سی سانتیمتر با پرهایی رنگارنگ است. پرهای ناحیه بالای بدن به رنگ‌های زرد و قهوه‌ای، بال‌ها سبزرنگ و دم و پرهای ناحیه شکم سبز مایل به آبی است. پرهای ناحیه گلو به رنگ زرد درخشان بوده و منقار دراز و خمیده پرنده سیاهرنگ است. همچنین دم پرنده دارای دو شاهپر بسیار دراز در وسط آن است که در پرندگان نابالغ دیده نمی‌شود. هر دو پرنده نر و ماده از نظر ظاهری به یکدیگر شبیه هستند.

پرنده خوش و آب رنگ اردیبهشتی ترشیز، هرچقدر با محیطهای بادخیز میانه خوبی ندارد اما عاشق فضاهای باز و مزارع و دشتهای است که جمعیت مناسب حشرات در آن حضور دارند. زنبورخواهای اروپایی مهاجرتی گروهی دارند و کندوداران، جمعیت آن را در اطراف کندوهایشان یک خطر محسوب می کنند. با این وجود این پرندگان دشمنِ دشمن زنبورداران هم هستند زیرا به کنترل جمعیت زنبورهای سرخ و کوهی که حشره مهاجم کندو و زنبورعسل به شمار می رود نیز کمک شایانی می کنند. هر زنبورخوار در طول روز حدود 250 حشره می خورد که رژیم غذایی متنوعی از انواع زنبور، مگس، پروانه‌ها، سوسک‌های بزرگ و یک‌روزه‌ها، موریانه‌ها، آخوندک‌ ها و سنجاقک‌ها و... را شامل می شود.

کشتارهای دسته جمعی کندوداران - به عنوان اولین متهمین شکار این گونه – در کاهش جمعیت آن تاثیر زیادی داشته است. با این وجود امروزه بسیاری از زنبورداران شیوه و راه های سالم‌تری برای حفاظت از زنبورهای خود در برابر این پرنده یافته‌اند: استفاده از فرفره های رنگی براق و پُر سر و صدا، افراشتن پرچم های مرتفع قرمز رنگ در مسیر وزش باد، نصب پرنده مصنوعی ترساننده با طرح پرندگان شکاری در اطراف زنبورستان و کندو ، دستگاههای فراصوت دورکننده پرندگان، استفاده از کلاغ پران ها، مترسکهای بادی و ... از جمله این شیوه ها هستند.

این کندوداران معتقدند با کشتار این پرندگان زیبا محصولشان بیشتر نمی‌شود؛ فقط نان و قوت حلال خود را به خون پرندگانِ زیبایی آمیخته‌اند که طبیعت سرشت و مأموریت آنها را کنترل جمعیت حشرات تعیین کرده است. در فرهنگ ما که اجدادمان به ما یاد داده اند که حتی هنگام درو کردن مزرعه آن را شلخته درو کنیم تا برای پرندگان خدا هم غذایی باقی بماند کشتار این پرندگان باشکوه و پُرجلال جایی ندارد.