نقش هنر در رشد فکری و شخصیّتی کودکان
بسیاری از آموزشگاههای هنری را اگر سر بزنید کودکانی را در سنین مختلف میبینید که مشغول یادگیری هنرند. توجه کودکان بهحوزههای هنری یک اتفاق خوب و درخور توجه است. این مهم از این جهت مورد توجه نگارنده قرار گرفته که آیندهی هنری ایران نیز مملو از جوانان و هنرمندان برجسته خواهد بود؛ بهشرط آنکه به ارائه و انتقال امروز بیش از هر چیز توجه داشته باشیم.
در اینجا نمیخواهم به این پرسش بیندیشم که آیا کودکان همواره در این مسیر حرکت خواهند کرد یا نه؟ چرا که حضور مقطعی کودکان در کلاسهای هنری را اگر در حد گذراندن یک اوقات فراغت هم بخواهیم در نظر بگیریم، باز هم دارای اهمیت است. چراکه حضور در همین کلاسها به خودی خود میتواند تأثیر شگرفی در نوع رفتار و شکلگیری طرز فکر کودکان داشته باشد.
دربارهی تأثیر هنر و فعالیتهای هنری از جمله نقاشی، خوشنویسی، مجمسهسازی، تئاتر و موسیقی در روان کودکان میتوان به توسعهی مهارتهای شناختی، تقویت مهارتهای حرکتی، رشد عاطفی و اجتماعی، افزایش اعتماد بهنفس، پرورش خلاقیّت، مقابله با استرس و از همه مهمتر آشنایی با فرهنگها و ارزشهای آن اشاره نمود.
فعالیتهای هنری میتواند قوهی یادگیری را در کودکان تقویت نماید. این مهم را در رفتارهای شناختی کودکانی که فعالیت هنری دارند میتوان دید. نوع رفتار، تصمیمگیری، یادگیری، مقابله با مشکلات مختلف فردی، خانوادگی و اجتماعی در مقایسه میان کودکانی که در یک حوزه یا شاخهی هنری فعالیت دارند و کودکانی که چندان توجهی به فعالیتهای هنری ندارند، قابل ملاحظه است.
فعالیتهای حرکتی در کودکان به چه منظور است؟ بهبیان دیگر کودکانی که در حوزههای هنری فعالیت دارند، در زمینههای حرکتی و تمرکز در انجام بسیاری از کارها در مقایسه با دیگر کودکان متفاوتاند. درواقع فعالیت هنری موجب تقویت هماهنگی میان حرکات دست و چشم میشود که ریشه در تمرکز تقویت یافتهی کودکان دارد؛ این مهم میتواند در آيندهی فردی کودک نیز مؤثر باشد.
هنر نیز میتواند در رشد عاطفی کودک تأثیر بگذارد و این رشد عاطفی در روابط اجتماعی کودک هم اثرگذار خواهد بود. بهنوعی هنر بستر مناسبی برای بیان و ابراز احساسات مختلف در کودکان است که از این طریق دوست داشتن، نفرت، خشم، نگرانی، دلشوره و... را در اثر خود منعکس میکند.
از رهگذری دیگر، حضور در کلاسهای هنری و در کنار دیگران قرار گرفتن و انجام فعالیتهای هنریِ گروهی، نوعی حس همدلی در کارهای تیمی را در پی دارد. همین مهم را میتوان از منظر تقویت روابط اجتماعی در نظر گرفت. روابطی که با قرار گرفتن در آن و تعامل با دیگر افراد و همدورهایها نهتنها قدرت پذیرش تفاوتها را در کودک پرورش میدهد که موجب افزایش اعتماد بهنفس در یک رقابت سالم اجتماعی میشود.
جای خالی همایشهای کودکانه
از دشوارترین فعالیتها در حوزههای هنری را میتوان فعالیت هنری برای کودکان دانست. چراکه نگارنده معتقد است اثر هنری کودکانه و کودکپسند، زمانی مقبول طبع لطیف و یکرویهی کودک قرار میگیرد که آدرسی سرراست و روشن و شفاف و در عین حال هنری داشته باشد. زبان هنری و در عینحال کودکانه، کاری است که در توان هر هنرمندی نیست. از همینرو فعالیت در حوزهی کودک یک پدیدهی کاملاً خاص و متفاوت از فضاهای هنری بزرگسالان است؛ اما زمینهسازی جهت ابراز خلاقانهی کودکانه در کاشمر از اهمیت بهسزایی برخوردار است. چیزی که در کاشمر جایش خالی است. گرچه فعالیتهای مختلف و مناسبتی انجام میشود، اما پاسخگوی نیاز کودک امروزی نیست.
یکی از ابتکارهای زیبا و خلاقانه که در حال برگزاری بود و نمیدانم هنوز هم ادامه دارد، برنامهی هفتگی «ریتم و گیم» بود یا هست که در محل کتابکدهی نردبان آسمان با همت مجموعه باغ حکمت ترشیز و مربیگری هنرمند ارجمند کاشمری، مرتضی ذاکر برگزار میشد. مرتضی ذاکر از آندسته هنرمندان باحوصله و کاربلد در حوزهی موسیقی کودک است. برنامهی ریتم و گیم تا جایی که من اطلاع داشتم بسیار مورد قبول کودکان بود که امیدوارم هنوز هم ادامه داشته باشد و امیدوارم این برنامه مورد حمایت قرار گیرد. در این برنامه کودکان نهتنها مشغول بازی میشدند بلکه به فراگیری موسیقی نیز اشتغال داشتند. یکی از راههای مهم و مفید که موجب سرگرمی آموزنده برای کودکان است.
شاهنامه و نقالی
درمیان کودکان استعدادهای مختلفی وجود دارد که هرکدام دارای ظرفیتهای گوناگوناند. روایتگری و نقالی و شاهنامهخوانی یکی از آن هنرهای ارزمند در فرهنگ ایرانی است. در میان کودکان و نوجوانان کسانی هستند که بهدنبال فراگیری این شاخهی هنری رفتهاند؛ اما جای خالی جلسهای با محوریت شاهنامه و نقالی در کاشمر خالی است. جلسهای که در آن کودکان نهتنها شاهنامهخوانی را فراگیرند، بلکه با شیوهها و سبکهای اجرایی بتوانند آشنا شوند. البته آشنایی و آموزش و فراگیری گام ابتدایی است و پس از آن برگزاری برنامههای مختلف عمومی جهت عرضهی فعالیت هنری نیز از مهمترین گامهایی است که باید برداشته شود.
زمینهی ارائه برای کودکان کجاست؟
اجازه دهیم کودکان با هر تواناییِ هنری کارهای خود را ارائه کنند. برگزاری یک نمایشگاه کودکانهی نقاشی، مجسمهسازی، موسیقی، خوشنویسی و... میتواند بسیار مؤثر باشد. اینکه کودک اثر خود را در معرض دید مخاطب قرار دهد نقش مهمی در تشویق کودکان خواهد داشت. زمینهسازیهای مختلفی را میشود انجام داد. شهرداری در این مسیر قدمهای درخوری میتواند بردارد. قراردادن مکانهای مختلف تفریحی به بخش کودک از نیازهای کاشمر است که امیدوارم چنین رویدادی محقق شود.
بگذاریم کودکان آثار خود را عرضه کنند تا ما بیشتر با جهان بیانتهای ایشان آشنا شویم.
.JPG)
نوشتن نظر:
ارسال پاسخ